มีคนถามว่าถ้าไม่มีพื้นฐานทางดนตรีเลย ควรจะฝึกอะไรก่อนในช่องยูทูปของผม
ผมขออธิบายแบบนี้นะครับ ในการฝึกหัดเล่นดนตรีแบบอ่านโน้ต นอกเหนือจากการจัดหาเครื่องดนตรี (อันนี้แล้วแต่ความสามารถและกำลังทรัพย์ของแต่ละบุคคลนะครับ) สิ่งที่เราต้องฝึกควบคู่กันไปมีหลายอย่าง แต่ช่วงเริ่มต้น โดยรวม แบ่งเป็น 2 ส่วน ดังนี้ครับ
1. ทำความเข้าใจกับเครื่องดนตรีที่ตนเองจะฝึกฝน ว่ามีหลักการ กลไกในการเกิดเสียงอย่างไร และตัวเราเองควรจัดวางท่าทางอย่างไร จึงจะเหมาะสมต่อการควบคุมการเล่นและสร้างคุณภาพเสียงที่ดีสำหรับครื่องดนตรีนั้น ซึ่งส่วนนี้ ในหน้าแรกๆ ของแบบฝึกเครื่องตนตรีต่างๆ ก็จะมีแนะนำให้อยู่แล้ว
2. การอ่านโน้ต แบ่งย่อยเป็น 2 ลักษณะ – การอ่าน(นับ)ค่าจังหวะ (ความยาวสั้นของเสียง) – การอ่านตำแหน่งของโน้ตบนบรรทัด 5 เส้น (ความสูงต่ำของระดับเสียง)
แต่ก็เป็นเรื่องยากพอสมควร สำหรับหลายๆ คนที่จะต้องฝึกซ้อมทุกอย่างข้างต้นไปพร้อมกัน จนบางคน(อยากจะบอกว่าส่วนใหญ่ด้วยซ้ำ)ถอดใจหยุดฝึกไปเลยก็มี (เราคงไม่มีพรสวรรค์ คนมีพรสวรรค์เขาถึงเล่นได้ 😅)
และจากประสบการณ์ที่ผมเคยสอนดนตรี ทั้งเป็นวง ทั้งสอนเดี่ยว ก็เจอปัญหาเหมือนกัน เพราะการฝึกซ้อมแบบควบคู่กันทุกอย่าง จะมีแค่เด็กบางส่วนเท่านั้น ที่สามารถทำได้เป็นอย่างดี ส่วนเด็กอีกหลายๆ คนที่ทำไม่ได้(ทั้งที่เค้ามีความสนใจ)ก็ต้องลาออกไป หายไป (เดาว่าคงเพราะเหตุผลนี้มั้ง ถึงเกิดคำว่าคนเล่นดนตรีได้ต้องมี”พรสวรรค” 😏) และก็เป็นอีกเหตุผลที่ ทำไมหลายๆ คนฝึกซ้อมด้วยตนเอง ถึงทำได้ยากจนถึงทำไม่ได้
จะเล่นดนตรีไม่ต้องมีพรสวรรค์ก็ได้ เพราะพรขยันทดแทนได้ครับ
วิธีแก้ปัญหาของผม ก็ง่ายๆ ครับ ในเมื่อการซ้อมทุกอย่างไปพร้อมกันเป็นเรื่องยาก ก็แยกออกมาซ้อมทีละอย่าง ให้เข้าใจ ให้ชำนาญในระดับ 1 ก่อน ค่อยเอาทักษะทั้งหมดไปรวมกันอีกที
มัวแต่ซ้อมแยกกันก็เสียเวลาสิ? ไม่เสียหรอกครับ พื้นฐานแน่นเราไปได้ไกลครับ
ด้วยวิธีนี้ เด็กในวงที่ผมสอน ไม่ว่าจะหัวเร็วหรือหัวช้า ทุกคนจะอ่านโน้ตได้เป็นอย่างดี (ในวงโยวาทิตที่ผมสอน มีตั้งแต่เด็กเกรดเฉลี่ยต่ำสุด 0.6 จนถึงเด็กเรียน 4.0 😂 แต่เล่นด้วยกันได้) ผมไม่คัดเด็ก ทุกคนเริ่มจาก 0 แต่ภายในช่วงปีแรก เด็กสามารถเล่นเพลงเกรด 3 เป็นอย่างต่ำ ได้ด้วยตนเองอย่างมีความเข้าใจ
แยกฝึกการอ่านโน้ตบนบรรทัด 5 เส้นก่อน แยกฝึกซ้อมจังหวะ แยกฝึกซ้อมพื้นฐาน การวอร์มอัพ และฝึกเทคนิคเครื่องดนตรีของตนเอง
จากนั้นค่อยเอาทั้งหมดมารวมกัน
แบบฝึกอ่านโน้ตบนบรรทัด 5 เส้น อยู่ที่นี่ ถ้าอ่านตามคลิปไหว ก็ฝึกอ่านไปเลย แบบฝึกอ่านโน้ตแบบตัวอักษร เป็นการจำลองการอ่านโน้ตขณะเล่นดนตรี(มีจังหวะกำกับ)ไปในตัว
แต่ถ้าอ่านตามคลิปไม่ไหว ก็เอาแบบฝึกไปเขียน อ่านโน้ตครอบจักรวาลได้ใน 48 วัน ถ้าข้อไหนมีอะไรใหม่เพิ่มขึ้นมานอกจากตำแหน่งโน้ตใหม่ อย่าลืมเข้าไปดูคำอธิบายในคลิปแต่ละข้อนะครับ ทั้งคลิปฝึกอ่านและแบบฝึกสำหรับเขียน เป็นโจทย์เดียวกัน
ไม่จำเป็นต้องรอฝึกจนจบทั้ง 48 ข้อค่อยเริ่มฝึกเครื่องดนตรี ดูคลิปนี้ให้เข้าใจก่อน สิ่งที่ควรรู้ก่อนเริ่มแบบฝึกอ่านโน้ตแบบตัวอักษร แล้วไปหาหนังสือแบบฝึกเครื่องดนตรีที่คุณจะฝึกมาซักเล่ม เปิดดูแบบฝึกหน้าแรกๆ ว่ามีโน้ตเริ่มต้นอะไรบ้าง แล้วเอามาเทียบกับแบบฝึกอ่านโน้ตของผม ว่าต้องฝึกอ่านถึงข้อที่เท่าไหร่ถึงจะเริ่มต้นได้
ต่อมาเป็นส่วนของจังหวะ คลิปที่สอนค่าโน้ตสอนอ่านจังหวะพื้นฐานในเน็ตมีเยอะแยะครับ ค้นหาศึกษาตามอัธยาศัยเลยครับ แต่ของผมเป็นแบบฝึก ซึ่งก็มีบางคนบ่นว่ามันยาก มันปรบตามไม่ทัน 😂 ผมอยากจะบอกว่า มันไม่ยากหรอกครับ ลูกศิษย์ผมตั้งแต่ 10 ขวบก็ทำได้แล้วครับ แต่การหวังว่าเราจะฝึกตามคลิปได้คล่องเลยตั้งแต่รอบสอบรอบแรก อันนี้น่าจะไม่ใช่วิธีคิดที่ดีในการฝึกซ้อมดนตรีนะครับ การฝึกซ้อม คือการทำซ้ำจนกว่าจะเกิดความชำนาญ ถ้าซ้อม”ทุกอย่าง”รอบสองรอบแล้วเก่งเลย ทุกคนบนโลกนี้คงเก่งดนตรีหมดแล้วสิครับ
แบบฝึกบางแบบฝึก เพลงบางเพลง เราอาจจะใช้เวลาฝึกซ้อมไม่กี่รอบก็ทำได้ดี นี่คือเรื่องปกติ แต่กับอีกบางแบบฝึก กับอีกบางเพลง โดยเฉพาะการฝึกแบบไต่ระดับไปเรื่อยๆ (ฝึกให้เก่งกว่าเดิมเรื่อยๆ ) เราอาจต้องใช้เวลาฝึกฝนหลายรอบ หลายชม. อาจเป็นวัน เป็นเดือน เป็นปีก็มีครับ เราถึงจะเล่นได้ นี่ก็เรื่องปกติครับ (แต่ถ้าฝึกซ้อมยังไงก็ไม่พัฒนาเลย ทั้งที่ร่างกายและกระบวนการคิดปกติ ต้องมาทบทวนวิธีการฝึกของเราแล้วครับ)
แบบฝึกจังหวะ อยู่ที่นี่ครับ แบบฝึกจังหวะ อัตราจังหวะ 2 พยางค์ ซ้อมแบบฝึกจากคลิปด้านบนทั้งคลิปแล้ว แต่ยังไม่ผ่าน แต่ขี้เกียจฟังผมอธิบาย 😅 อยากได้คลิปที่มีแค่แบบฝึกเพื่อฝึกซ้อมต่อ ไปที่นี่ครับ ทบทวนแบบฝึกจังหวะ อัตราจังหวะ 2 พยางค์ ซ้อมให้ได้ซัก 10 ข้อ ค่อยไปเริ่มฝึกแบบฝึกเครื่องดนตรีของคุณ ข้อแรกๆ ส่วนใหญ่จะทำได้ แต่บางคนจะจอดตอนเริ่มเจอกับแบบฝึกเขบ็ด 1 ชั้น ไม่ยากหรอกครับ ทำซ้ำบ่อยๆ และอย่าข้ามขั้นตอน เดี๋ยวมันดีขึ้นเองครับ อย่ามัวแต่คิดว่าทำไม่ได้ แต่คิดและหาวิธีที่จะทำให้ตัวเองเล่นได้ เช่น ดูคลิปอธิบายให้เข้าใจซักรอบค่อยฝึกตาม หรือถ้าฝึกตามไม่ได้จริงๆ ก็จำวิธีการ แล้วลองหยุดภาพฝึกเองเลย ฯลฯ ว่างๆ เดี๋ยวจะอัพคลิปลูกศิษย์ของผมมาให้ดูครับ
พออ่านโน้ตกับฝึกจังหวะได้ระดับนึงแล้ว คราวนี้ก็เป็นหน้าที่ของคุณแล้วครับ ที่ต้องเอามันไปรวมกับการฝึกเครื่องดนตรีของตนเอง (ตรงนี้ล่ะครับ เป็นเหตุผลว่า ทำไมคนที่มีครูสอนถึงได้เปรียบกว่า เพราะจะมีคนคอยบอกคุณว่าควรทำอะไร อะไรถูก หรืออะไรไม่ควรทำ)
ถ้าเล่นไปพร้อมกับการอ่านโน้ตไม่ได้ ก็เหมือนเดิมครับ แยกมันออกมาฝึกทีละอย่าง สมมติถ้าจะฝึกแบบฝึกเครื่องดนตรีข้อที่ 1 แต่เล่นไม่ถูกเลย ก็ลองอ่านโน้ต C D E F G ก่อน ลองฝึกกดฝึกสีฝึกเป่าโดยไม่ต้องสนใจจังหวะ ให้ถูกเสียงก่อน จากนั้นก็ลองนับจังหวะก่อน ค่อยฝึกเครื่องกับอ่านโน้ตไปพร้อมกัน ข้อสำคัญคือทำเป็นประจำครับ เดี๋ยวมันดีขึ้นเอง ดนตรีมีแค่นี้ครับ ซ้อม ซ้อม แล้วก็ซ้อม
แถมอีกอย่าง การร้องโน้ต ประโยชน์ของการร้องโน้ต ไม่ใช่แค่ทำให้เรา”ร้องโน้ต”ได้ แต่มันคือการฝึกโสตทักษะ(การฟัง)ครับ ถ้าอยากโสตทักษะดี ฟังออกว่าเสียงดนตรีที่ได้ยินเป็นโน้ตอะไร แกะเพลงได้ ฯลฯ การร้องโน้ตเป็นอีก 1 วิธีที่ช่วยได้ครับ ร้องไปเรื่อยๆ ตามแบบฝึก จำเสียงให้ได้ แล้วไปฝึกแกะเพลง แบบฝึกอยู่ที่นี่ครับแบบฝึกร้องโน้ต โด เร มี ระบบมูฟโด ถ้าฝึกตามคลิปเต็มจบแล้ว แต่ยังไม่คล่อง ต้องการฝึกกับคลิปที่มีแต่แบบฝึก โดยไม่มีคำอธิบาย ไปที่นี่ครับ ทบทวนแบบฝึกร้องโน้ต โด เร มี ระบบมูฟโด
หรือถ้าจบแบบฝึกอ่านโน้ตทั้ง 48 ข้อแล้ว อยากฝึกซ้อมได้อย่างมีความเข้าใจมากขึ้น อยากจะเรียบเรียงดนตรี แต่งเพลงเป็น ก็ไปต่อกันที่ทฤษฎีตนตรีสากลเลยครับ ***ถ้าจบทุกคอร์สข้างต้นของผม คุณโkตรจะพร้อมที่จะเริ่มทฤษฎีดนตรีสากลแล้วครับ*** 😊ทฤษฎีดนตรีสากล แบบจัดเต็ม
ลองเอาไปฝึกดูนะครับ ติดตรงไหน สงสัยอะไร สอบถามได้ครับ